Kalp krizi (miyokard enfarktüsü), kalp kasına giden kan akımının ani olarak azalması veya tamamen kesilmesi sonucu gelişen, acil müdahale gerektiren ve yaşamı tehdit edebilen ciddi bir sağlık sorunudur.
Kalbi besleyen koroner arterlerden birinde gelişen pıhtılaşma, çoğu kalp krizinin en sık nedenidir. Kan akımı kesildiğinde kalp kası yeterli oksijen alamaz ve dakikalar içinde kalıcı hasar gelişmeye başlayabilir. Bu nedenle kalp krizinde erken tanı ve hızlı tedavi hayati önem taşır.
Kalbi besleyen damarlara koroner arterler denir. Bu damarların iç yüzeyinde zamanla kolesterol, yağ, kalsiyum ve iltihabi hücrelerden oluşan plaklar birikebilir. Bu sürece ateroskleroz (damar sertliği) adı verilir.Kalp krizlerinin büyük bölümü, bu plaklardan birinin yırtılmasıyla başlar. Plağın yırtıldığı bölgede kısa sürede kan pıhtısı oluşur. Oluşan pıhtı damarı kısmen veya tamamen tıkayarak kalp kasına giden kan akımını durdurabilir.Kan akımı yeniden sağlanmazsa önce iskemi gelişir, ardından kalp kası hücreleri geri dönüşü olmayan şekilde hasar görmeye başlar.Daha nadir olarak kalp krizi; koroner arter spazmı, koroner emboli, spontan koroner arter diseksiyonu veya kalbin oksijen ihtiyacı ile oksijen sunumu arasındaki ciddi dengesizlik nedeniyle de gelişebilir.
Kalp krizi belirtileri nelerdir?
Kalp krizinin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Göğüs ağrısı genellikle birkaç dakikadan uzun sürer, geçip tekrar başlayabilir veya giderek şiddetlenebilir.
Kadınlarda, ileri yaştaki bireylerde ve diyabet hastalarında belirtiler daha farklı seyredebilir. Bazı hastalarda yalnızca nefes darlığı, olağandışı yorgunluk, sırt veya çene ağrısı görülebilir.
Kalp krizinin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Göğüs ağrısı genellikle birkaç dakikadan uzun sürer, geçip tekrar başlayabilir veya giderek şiddetlenebilir.
Kadınlarda, ileri yaştaki bireylerde ve diyabet hastalarında belirtiler daha farklı seyredebilir. Bazı hastalarda yalnızca nefes darlığı, olağandışı yorgunluk, sırt veya çene ağrısı görülebilir.
Kalp krizi riski şu durumlarda artar:
İleri yaş riski artırır. Erkeklerde koroner arter hastalığı daha erken yaşlarda görülürken kadınlarda risk menopoz sonrasında belirgin şekilde artar.
Kalp krizi riski şu durumlarda artar:
İleri yaş riski artırır. Erkeklerde koroner arter hastalığı daha erken yaşlarda görülürken kadınlarda risk menopoz sonrasında belirgin şekilde artar.
Kalp krizini düşündüren belirtiler varsa:
Aspirin veya başka bir ilacı yalnızca bir sağlık profesyonelinin önerisi doğrultusunda kullanın.
Kardiyolojide sık kullanılan bir ifade vardır:
"Time is Muscle" (Zaman Kalp Kasıdır).
Tıkalı damar ne kadar erken açılırsa o kadar fazla kalp kası korunabilir.
ST yükselmeli miyokard enfarktüsünde (STEMI) uygun hastalarda tercih edilen tedavi primer perkütan koroner girişim (PCI), yani anjiyografi sırasında balon ve stent ile damarın yeniden açılmasıdır.
Erken başvuru, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen en önemli faktördür.
Kalp krizi tanısı hastanın şikâyetleri, fizik muayene ve tetkiklerin birlikte değerlendirilmesiyle konur.
Başlıca tanı yöntemleri şunlardır:
Gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) veya kardiyak manyetik rezonans (MR) gibi ileri görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Tedavinin amacı kalp kasına giden kan akımını mümkün olan en kısa sürede yeniden sağlamaktır.
Tedavi seçenekleri hastanın durumuna göre planlanır ve şunları içerebilir:
Her hasta için en uygun tedavi planı kardiyoloji ekibi tarafından belirlenir.
Kalp krizlerinin önemli bir bölümü risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla önlenebilir.
Korunmak için:
En sık görülen belirti göğsün ortasında baskı, sıkışma veya ağrı hissidir.
Göğüs ağrısı genellikle birkaç dakikadan uzun sürer veya tekrarlar. Kalp krizinden şüphelenildiğinde beklenmeden 112 aranmalıdır.
Hayır. Kalp krizi, kalp kasına giden kan akımının bozulmasıdır. Kalp durması ise kalbin etkili şekilde kan pompalamayı bırakmasıdır.
Tamamı önlenemese de sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve risk faktörlerinin kontrolüyle kalp krizi riski önemli ölçüde azaltılabilir.
Kalp krizi erken tanındığında ve zamanında tedavi edildiğinde başarıyla yönetilebilen bir hastalıktır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya bayılma gibi belirtiler geliştiğinde vakit kaybetmeden 112 Acil Sağlık aranmalıdır.
Kalp krizinde geçen her dakika önemlidir. Erken müdahale hem yaşamı kurtarır hem de kalp kasını korur.
Copyright 2026 DR EMRE ERTURK - All Rights Reserved.
All news and articles on www.emreerturk.com.tr are for informational purposes only and are not diagnostic or treatment recommendations.